11/23/2017 5:41:55 PM

 
RAPORLAR

 
Bursa’nın Lojistik Konumu İle İlgili Genel Değerlendirme 9/7/2015  
   

Bursa ilindeki nüfus, özellikle 1985 yılından sonra sürekli artış göstermiş, bölgenin de eğilimini belirlemiştir. Nüfus yoğunluğu açısında Bursa, Türkiye ortalamasının üzerinde yer almaktadır. Türkiye’nin önde gelen sanayi merkezlerinden olan Bursa, özellikle otomotiv, tekstil ve hazır giyim, gıda, makine, elektrikli teçhizat, kimya sanayi, mobilya, madencilik ve metal sanayi gibi birçok sektörde imalat yapmaktadır. Otomotiv sektörünün kalbinin attığı merkez olması açısından Bursa binek tipi otomobil, kamyonet, minibüs-midibüs ve kamyon üretiminin gerçekleştirildiği dört adet araç üretim fabrikası ve yüzlerce yan sanayi firması ile önemli bir merkez konumundadır.Ayrıca Bursa söz konusu bu yoğun sanayi faaliyetleri ve limanlarıyla önemli dış ticaret merkezlerinden biridir. Bölge dış ticaret fazlası vererek ülke ekonomisine de katkıda bulunmaktadır. Bursa ihracatının önemli bir kısmı motorlu kara taşıtları ve yan sanayi oluşturmaktadır. Tekstil ve hazır giyim sektörü ikinci sırada ihracat payına sahiptir. Daha sonra makine ve metal sanayi, mobilya ve gıda sektörü önemli ihracat alanları olarak dikkat çekmektedir. Tarım ve madencilik sektörü ihracatta çok küçük bir paya sahiptir.

Bursa; tarım, sanayi ve turizm sektörleri ile öne çıkmış, dış ticaretten aldığı pay son derece yüksek olan bir il konumundadır. Buna karşılık göçe dayalı nüfus artışı, nüfus yoğunluğu ve nitelikli iş gücü eksikliğinin mevcut olduğu bir kenttir. Kentin taşımacılık alt yapısı açısından önemli zayıflıklar söz konusudur. En önemli sorun mevcut durumda demiryolu olmamasıdır. Ayrıca ağırlıklı taşıma türü karayoludur. Yoğun karayolu kullanımı; trafik, kaza, çevre ve maliyet açısından sorunlar yaratmaktadır. Havayolu taşımacılığı istenen düzeyde gelişmemiştir. Kara, deniz, demir ve havayolları arası entegrasyon istenen şekilde sağlanamamıştır. Sanayi ve ticaret sektörü hızla gelişimini sürdürürken, bu gelişmeye karşılık lojistik altyapı aynı oranda gelişmemektedir. Bu da bir süre sonra ciddi lojistik sorunlar doğurabilecektir. Türkiye ve Bursa sanayisi, yüksek lojistik maliyetler ve sorunlara rağmen günümüze dek başarı ile gelmiştir. Ancak bundan sonra gelişmesini sürdürebilmesi, etkin ve verimli lojistik ve tedarik zinciri çözümlerine bağlı olacaktır. Üretim ve ihracat potansiyeli yüksek olan Bursa iş dünyası, kara yolları ile güçlü, organize sanayi bölgelerine entegre olmuş demiryolu ulaşımı ile rekabetçi ve hava yolu taşımacılığı ile dünyanın diğer önemli üretim merkezlerine rahatça ulaşabileceği bir alt yapı talep etmektedir. Günümüze dek gerçekleştirilen yatırımlarla söz konusu gelişim alanlarında kısmı ilerleme kaydedilmiş olsa, daha alınacak çok yol olduğu ortadadır. Bursa’nın ulusal demir yolu ulaşım ağına entegre olması gecikmekte, bu da Bursa adına önemli bir prestij kaybına yol açmaktadır. 

Bursa ve bölgesinin ekonomik ve sosyo-ekonomik gelişiminin sürdürülebilir kalkınma düzeyinde devam edebilmesi için desteklenecek sektörler içinde lojistik sektörü de yer almaktadır. Lojistiğin, bölge sanayisinin ve dış ticaretinin büyümesinde stratejik bir kaldıraç etkisi yaratması ancak bölgenin uluslararası ve bölgesel bir lojistik toplama ve dağıtım üssü olmasına bağlıdır.

Bursa’da inşa edilmesi beklenen Bursa Lojistik Merkezi ile ilgili hali hazırda bir adım atılmamıştır. Kurulması öngörülen Bursa Lojistik Merkezi, Bursa ve bölge sanayisinin kullanabileceği bölgesel-yerel bir merkez olma özelliği yanında bölgesel konumu, denizyolu ve karayolu bağlantısı, planlanan demiryolu projeleri ve yük potansiyeliyle uluslararası ve ulusal lojistik hizmeti verebilecek büyüklük ve alt yapıya sahip olmalıdır.

İlin mevcut dış ticaret verileri, bölgesel gelişmeler ve geleceğe yönelik projeksiyonlar hesaba katıldığında, kurulması planlanan lojistik merkezin genişleme alanları ve ikili alternatiflerle birlikte düşünülmesi gerekmektedir. Özetle, İldeki karayolu taşıma verileri ve projeksiyonlara göre karayolu yük taşıma potansiyelinin oldukça yüksek olduğu, dış ticaret potansiyeli ve limanların varlığıyla birlikte denizyolu taşımacılığının da özellikle dış ticarette yoğun kullanıldığı tespit edilmiştir.

TCDD tarafından planlanan demiryolu projesinin bitmesiyle birlikte demiryolu taşımacılığının da kullanım oranının hızla artacağı mevcut talepten tahmin edilmektedir. Bu nedenle kurulacak lojistik merkezinin tüm bu ulaşım türlerinin aktif olarak kullanılabileceği karma taşımacılığa altyapı sağlayacak ve küresel rekabette avantaj oluşturacak şekilde tasarlanması uygun olacaktır.

Bursa gelişmiş ve sürekli büyüyen sanayisi ve önemli miktardaki tarımsal üretimine paralel olarak yük taşımacılığında oldukça ağır bir yük trafiğine maruz kalmaktadır. Özellikle organize sanayi bölgeleri, serbest bölge ve limanlar, otomotiv ve tekstil fabrikaları ile sebze ve meyve hali yük trafiğinin en önemli oranını teşkil etmektedirler. Bunun yanı sıra özellikle çevre ilçe ve köylerde gerçekleştirilen tarımsal üretim ve buna bağlı tarım sanayi üretim de yük trafiğine ciddi oranda ilave sağlamaktadırlar. Organize sanayi bölgeleri, sanayi siteleri, otomotiv fabrikaları, Osmangazi şehir merkez alanı ve alışveriş merkezleri yük taşıma talebi üreten ana merkezlerdir.

Bölge otomotiv, metal, makine, tekstil ve gıda sektörlerinde üretim üssü olması ve limanların oluşturduğu potansiyel nedeniyle ciddi bir ihracat ve yurtiçi dağıtım üssü konumundadır. Bölgeden sevk edilen eşyalar arasında ise binek oto, makine ve aksamı, demir çelik ürünü, hayvansal ürünler, iplik, muhtelif boru, çelik çubuk, çelik kütük, seramik, fındık, muhtelif gıda ve konserve gibi ürünler bulunmaktadır. Bölgeye gelen yükler yine imalat sanayinin hammadde ihtiyacı ve limanların bölgenin ithalat ihtiyacını karşılama potansiyelinden dolayı ağırlık oluşturmaktadır. İthali yapılan eşyalar arasında başlıca; demir çelik ürünü, plastik ve kauçuk hammaddesi, kimyevi madde, otomobil aksamı, iplik, rulo saç, hurda demir, kağıt hamuru, viskoz elyaf, tomruk, ateşe dayanıklı harç, kömür, kil vb. ürünler bulunmaktadır.

Bursa, Avrupa Birliği tarafından hazırlanan TEN-T ve TRACECA uluslararası ulaştırma aksları üzerinde değildir. Ancak Gemlik Limanları büyük konteyner hatlarının uğradığı bir bölgedir. Gemlik limanları, bölge illerinin dış ticaret kapısı konumundadır.

Bursa’nın Kara, Hava, Demir ve Deniz Yolu Taşımacılık Alt Yapısı

Bursa’da karayolu ağı; 2013 yılı başı itibarı ile Karayolları 14.Bölge Müdürlüğü’nün sorumluluğundaki toplam 1.199 km ( 86km otoyol, 525 km devlet yolu, 588 km il yolu ) ile Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin sorumluluğundaki il ve devlet yolu ile birlikte 505 km uzunluğundaki ana trafik arterleri ve tali yollardan oluşmaktadır. Otoyol, devlet yolları, çevre yolları ve ana arterlerin tamamı bölünmüş çift yönlü yol olarak hizmet vermektedir.

Bursa şehir merkezine yakın, Yunuseli semtinde yer alan Bursa Havaalanı’nın büyük gövdeli yolcu ve kargo uçaklarının iniş-kalkışına elverişli olmaması (pist ebadı: 1395m x 30m) ve modern terminal ve tesislerin inşa edilmesi nedeniyle Yenişehir ilçesinin 10 km batısında bulunan mevcut Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterindeki askeri havaalanının sivil trafiğe açılmasına karar verilmiştir. 1995 yılında projeye başlanılmıştır. Bu kapsamda, mevcut askeri piste (07R-25L) paralel olarak bir adet yeni pist (07L/25R) inşa edilmiştir. Ayrıca 7 adet park yerine sahip apron, apronla pisti birbirine bağlayan bir adet taksi yolu, terminal binası, ek hizmet binaları, araç yolu, seyrüsefer yardımcısı cihazlar inşa edilmiş ve Devlet Hava Meydanlar İşletmesi’ne (DHMİ) teslim edilmiştir. Havaalanının şehre uzaklığı 50 km olup 2993x45 ve 2993x30 metre boyutlarında iki adet beton kaplama pisti bulunmaktadır.

Halen inşaatı devam eden demiryolu projesinin Yenişehir Havaalanı’na çok yakın bir noktada bir istasyona sahip olma şansı ile havaalanının kargo ve lojistik amaçlı kullanımını artıracağı ve yeni bir potansiyel haline geleceği öngörülmektedir.

Bursa’nın deniz ulaşımı için kullanılan yolcu iskelesi Mudanya’dadır. Uzun yıllar boyunca Bursa’nın yolcu ve araç trafiğinin deniz yolu ile karşılanması Mudanya İskelesinden sağlanmıştır. 1997 yılına kadar Denizcilik İşletmelerine ait yolcu vapurları ile İstanbul- İmralı-Gemlik-Mudanya güzergahında seferler düzenlenmiş, bu tarihten itibaren İstanbul Deniz Otobüsleri A.Ş. (İDO) tarafından düzenli tarifeli seferlere başlanmıştır. Vapurlar ile yaklaşık 4 saat süren İstanbul – Mudanya seferi, deniz otobüsleri ile 75 dakikaya indirilmiştir. 2007 yılından itibaren Güzelyalı’daki Bursa Feribot İskelesi açılmış ve araç ve yolcu taşımacılığı seferleri buradan devam etmektedir. Bursa büyükşehir Belediyesi’nin BUDO ismi ile hizmete soktuğu deniz ulaşım sistemi ise bölgede alternatif bir ulaşım ağı oluşturmuştur. 

Gemlik Liman Bölgesi

Gemlik Liman Bölgesi Gemlik Liman Bölgesi, Bursa’nın en büyük ve önemli yük limanı olarak hizmet vermektedir. Toplamda, 12.000.000 Ton genel kargo, 1.250.000 TEU (Twenty-foot Equivalent Unit) konteyner, 500.000 adet araç elleçleme kapasitesi ile sadece Bursa’nın değil Türkiye’nin de en önemli Yük Limanları bölgelerinden birini oluşturmaktadır. Gemlik Limanlar Bölgesinde 600.000 m 2 gümrüklü, 270.000 m 2 gümrüksüz terminal sahası bulunmaktadır.

Önemli Ulaşım Projeleri

Bursa için yakın gelecekte şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığı, çevre yol ve bölge ulaşımları ile ilgili olarak iki adet somut proje hayata geçirilmek üzere çalışmalarına başlanılmıştır. İlk olarak, Gebze İzmir Otoyolu Bursa ili sınırlarından geçecektir. İstanbul İzmir arası ulaşımı 3,5 saate indirmesi planlanan 452 km’lik otoyol, Darıca Hersek arası asma köprülü Körfez geçişinden sonra Orhangazi Bursa üzerinden Balıkesir’e bağlanacaktır. İkinci olarak imalatı devam eden Osmaneli-Bursa-Bandırma Yüksek Hızlı Tren Projesi bulunmaktadır.

Depo ve Antrepolar

Depo ve Antrepolar Bursa’da 18.579 m2, Gemlik’te 243.564 m2 ve Mudanya’da 27.192 m2 genel ve özel toplam 60 tane antrepo bulunmaktadır. Depolama alanları ise şehrin özellikle Gemlik bölgesinde limanlardan dolayı ağırlıkta olup Bursa’da 290.000 m2 Gemlik’te 4.910.000 m2 ve Mudanya’da 80.000 m2’lik bir alan oluşturmaktadır.

Bursa ili lojistik sektörünün mevcut durumunu, güçlü yönlerini, zayıf yönlerini, fırsatlarını ve tehditlerini daha belirgin bir şekilde ortaya çıkarmak amacıyla kamu-kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşu yetkilileri ve özel sektör temsilcilerinin katılımı ile BUSİAD ev sahipliğinde 14.01.2013 tarihinde yapılan çalıştay da gerçekleştirilen SWOT analizinin çıktıları aşağıdaki tablolarda verilmektedir. Tabloların oluşturulmasında BEBKA Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı 2010-2013 raporu ile BUSİAD tarafında 5 Temmuz 2012 tarihinde düzenlenen Bursa Lojistik Köyü Çalıştayı sonuçlarından da yararlanılmıştır (BEBKA, 2011; BUSİAD, 2012).

Bursa İli Lojistik Sektörü Güçlü ve Zayıf Yanlar (SWOT)

Güçlü Yanlar

 Ege, Marmara ve İç Anadolu’yu birbirine bağlayan ulusal koridorlar üzerinde olması  Kış turizm merkezlerinden biri olması  Geniş tarım alanlarının ve tarım üretiminin varlığı  Tekstil ve hazır giyim, metal eşya, makine, otomotiv, kimya, gıda ve ağaç mobilya sektörlerinin gelişmişliği, otomotiv yan sanayinin çok güçlenmesi  Gemlik limanları, bölge illerinin dış ticaret kapısı olması  Serbest bölge olması  Yaklaşık 60 antreponun varlığı  13 adet OSB’nde yaklaşık 1.200 işletme bulunması  13 adet Küçük Sanayi Sitesinde yaklaşık 3.000 adet işyeri olması  Sivil toplum örgütlerinin gelişmiş olması  Ülke sosyoekonomik gelişmişlik sıralamasında 4. sırada olması  Eğitimli, kalifiye, dinamik ve genç nüfusun varlığı  İl Bazı rekabetçilik endeksinde 5.sırada olması  Ülke ihracat sıralamasında 2.sırada olması  Uluslararası doğrudan yatırımlarda 6.sırada olması  Bursa Yenişehir Havaalanı  Lojistik ve taşımacılık hizmeti veren şirketlerin varlığı  Lojistik farkındalık, bu konuda Kamu-Özel Sektör ve STK koordinasyon ve işbirliğinin başlatılması  Yenilikçi ve girişimci bir kültürün varlığı

Zayıf Yanlar

Bursa Lojistik Master Plan olmaması  Mevcut durumda demiryolu olmaması  Uzun vadeli ihracat hedeflerine göre mevcut limanların kapasite yetersizliği  Üretim merkezlerinden deniz, demir ve havayolu terminallerine erişimin kolay olmaması  Arazi yapısının Kuzey-Güney ulaşımına çok müsait olmaması  Üniversitelerde lojistik bölümlerin az olması  Yoğun karayolu taşımacılığı yapılıyor olması ve kazaların çokluğu  Bursa merkezli az sayıda lojistik şirketinin olması  Mevcut havaalanının altyapı sorunları ve uzak olması  Karma taşımacılık altyapısının gelişmemiş olması  Lojistik alanında kalifiye eleman eksikliği  Kurumlar arası işbirliği eksikliği  Lojistik köy/merkez olmaması  Yabancı yatırım yetersizliği  Lojistik olanakların PazarlamaTanıtım eksikliği  Üniversite sanayi işbirliğinin istenen düzeyde olmaması  Kurumsal bilgi azlığı, doğru bilgiye bulamama veya bilgiye ulaşamama  Geniş kamu arazilerinin olmaması  Bursa Lojistik Platformu olmaması  Afetler karşı önlemlerin yetersiz olması

Bursa İli Lojistik Sektörü Fırsatlar ve Tehditler

Fırsatlar

 İstanbul-Bursa-İzmir Otoyolu Projesi  TCDD ’nin bölgeye ilgi ve desteği,  Siyasilerin Desteği  Bursa Hızlı Tren Projesi  İnegöl, Bursa ve Bandırma demiryolu projeleri  Güney Marmara bölgesindeki stratejik konum  Seramik Lojistiği kümelenme çalışmaları  Yeni kurulacak OSB’ler  Bölgenin tüketim merkezi olması  Uzun vadede farklı taşımacılık türlerini (kara, demir, deniz, hava) birlikte kullanma imkanı  BEBKA, TÜBİTAK, SAN-TEZ, AB, TEYDEB, TTGV, KOSGEB proje destekleri  Transit Ticaretin artması

Tehditler

Arazi maliyetlerinin yüksekliği Komşu ülkelerdeki lojistik projeler  TCDD tarafından gerçekleştirilmekte olan Eskişehir (Hasanbey) ve Bilecik Lojistik Köy projeleri, muhtemel diğer lojistik köy projeleri  OSB’lerdeki lojistik alanların çokluğu  Kent içindeki lojistik tesislerin kent dışına çıkarılmaması  Kentin yoğun göç alması ve yüksek nüfus yoğunluğu  Karayolu taşımacılığının çevreye olumsuz etkileri  Lojistik merkez alanının ilan edilmesi ile rant oluşma olasılığı ve kamulaştırma maliyetlerinin artması  Ekonomik krizler  Petrol fiyatlarının yükselmesi  Çevre sorunları

Bursa İli Lojistik Sektörünün Uzun Dönem Stratejileri

1- İlin sanayi ve ticaret sektörlerindeki gelişmelerle uyumlu olarak ulaştırma alt yapısını geliştirmek ve ulaşım ağları arasındaki entegrasyonu sağlayarak karma taşımacılık olanaklarını artırmak, en uygun demiryolu, karayolu, havayolu ve karma taşımacılık alt yapısını oluşturarak lojistik maliyetleri düşürmek, müşterilere yanıt hızını artırmak, yük, araç ve insan güvenliğini sağlamak

2- Uluslararası bazda bir lojistik merkez oluşturmak

3- Bursa merkezli, hizmet çeşitliliği ve hizmet alanı geniş, kurumsal ve profesyonel bir lojistik sektörü oluşturmak

4- Demiryolu taşımacılığının payını artırmak

5- Toplam liman kapasitesini artırmak

6- Havaalanı kargo taşımacılığını geliştirmek

7- Lojistik sektörüne nitelikli insan gücü yetiştirmek, mevcut personelin lojistik bilgi düzeyini artırmak

8- Lojistik sektöründe çağdaş bilişim ve iletişim teknolojilerinin kullanımını artırmak

9- Bölge halkının lojistik sektörüne yönelik girişimcilik düzeyini artırmak

10- Ekonomiklik, çevreye duyarlılık ve toplumsal sosyal sorumluluk ilkelerinin eş zamanlı kullanımını gerektiren sürdürebilirliğe önem vermek

11- Ulusal ve uluslararası ulaştırma güzergahları bazında işbirliği ve entegrasyon düzeyini artırmak

12- Oluşturulacak lojistik hizmetlerin ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtımını yapmak, bölgenin lojistik cazibe merkezi olmak

 

Bursa İli Lojistik Sektörünün Uzun Dönem Projeleri

1- Lojistik merkezin uluslararası bazda hizmet verecek düzeye getirilmesi, genişlemeye uygun olması, koruma alanları oluşturulması

2- Bursa-Gemlik ve Bandırma demiryolu bağlantısının sağlanması

3- Bursa otoyol bağlantılarının sağlanması

4- Lojistik merkezin tanıtım ve pazarlama planının yapılması, kongre, sempozyum, fuar ve tanıtım gezileri düzenlenmesi

5- Lojistik sektöründe girişimciliğe yönelik bilgilendirme ve destek çalışmalarının gerçekleştirilmesi

6- Üniversitelerde lojistik bölümler/programlar açılması

7- Havaalanının kargo terminalinin geliştirilmesi

8- Lojistik hizmet çeşitliliğini, çevresel duyarlılığı ve toplumsal sosyal sorumluluğu, çağdaş bilişim ve iletişim teknolojilerinin kullanımını, e-lojistik faaliyetlerini artırmaya yönelik proje destekleri verilmesi

9- Ulusal ve uluslararası ulaştırma koridorlarının oluşturulmasında aktif rol oynanması ve lobi çalışmalarının gerçekleştirilmesi

 
 

2017 YILI İLK YARISINDA TÜRKİYE EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ 7/3/2017  
 
ARALIK 2016 İTİBARİYLE DÜNYA VE TÜRKİYE EKONOMİSİNE BAKIŞ 12/23/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Ekim 2016 11/3/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Eylül 2016 10/3/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Ağustos 2016 9/5/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Temmuz 2016 8/3/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Haziran 2016 7/11/2016  
 
BASINÇLI HAVA SİSTEMLERİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ EL KİTABI 6/27/2016  
 
TÜRKİYE EKONOMİSİ GÖRÜNÜM 6/27/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Mayıs 2016 6/3/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Nisan 2016 4/30/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Mart 2016 3/31/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Şubat 2016 2/29/2016  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Ocak 2016 1/31/2016  
 
ENDÜSTRİYEL İŞLETMELER İÇİN ENERJİ YÖNETMELİKLERİ EL KİTABI 1/14/2016  
 
VERİMLİ AYDINLATMA EL KİTABI - 2015 12/31/2015  
 
BUSİAD MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİ EĞİLİMLER ARAŞTIRMASI 9/7/2015  
 
Bursa’nın Lojistik Konumu İle İlgili Genel Değerlendirme 9/7/2015  
 
ÇİN'İN SEÇİMİ KUR SAVAŞININ ÖTESİNDE... 8/27/2015  
 
BUSİAD MAKROEKONOMİK BÜLTEN - Temmuz 2015 8/3/2015  
 
Sonraki >Son Sayfa >>